Το Θεοσοφικό Όραμα

/Το Θεοσοφικό Όραμα
Το Θεοσοφικό Όραμα2019-04-07T13:26:41+00:00

Το Θεοσοφικό Όραμα

Κάθε εποχή χαρακτηρίζεται από μια Ιδέα, βάσει της οποίας  διαμορφώνεται ανάλογα η συμπεριφορά των ανθρώπων. Ο Ιησούς παρουσίασε την Ιδέα της Αγάπης προς τον πλησίον και της φιλανθρωπίας και αυτές οι έννοιες αναμόρφωσαν τη συμπεριφορά του Δυτικού κόσμου τις δύο τελευταίες χιλιετίες. Κάποιοι  θα αμφισβητήσουν ίσως την αναμόρφωση. Όμως, σίγουρα, ο κόσμος του τότε δεν είναι ίδιος με τον κόσμο του σήμερα.

Σύμφωνα με τον Πλάτωνα οι Ιδέες είναι οι εκφράσεις του Αγαθού. Η σφαίρα των Ιδεών είναι αιώνια, αναλλοίωτη και χαρακτηρίζεται από το μέτρο, την αρμονία, την ισορροπία. Όταν όμως φτάνει μια Ιδέα στη σφαίρα του φυσικού κόσμου, που χαρακτηρίζεται από την έλλειψη του μέτρου, της αρμονίας και της ισορροπίας, και χαρακτηρίζεται από τις συνεχείς αλλοιώσεις και διακυμάνσεις που οφείλονται στην προσωπική έκφραση και κατανόηση, η αρχική Ιδέα χάνει την καθαρότητά της και γίνεται μια ατελής απομίμηση, ένα είδωλο της τέλειας Ιδέας, τις περισσότερες φορές κακοφτιαγμένο.

Η ιδέα της Αγάπης πηγάζει από τον Νόμο της Ενότητας της Ζωής, ένας νόμος που  φανερώθηκε με έμφαση στη Δύση τον προηγούμενο αιώνα από το σύγχρονο Θεοσοφικό Κίνημα και διέσπειρε το μήνυμα της Αδελφότητας των ανθρώπων.

Η ιδέα της Ενότητας συμπληρώνει και επεκτείνει την ιδέα της Αγάπης και της δίνει τη λογική της αιτιολογία. Ονομάστηκε επίσης Οικουμενικότητα και αγκάλιασε την ανθρωπότητα σε όλες τις όψεις της δίνοντας στον άνθρωπο να αντιληφθεί ότι πίσω από κάθε μορφή ανεξάρτητα από πίστη, φυλή, διάλεκτο και κοινωνική θέση, υπάρχει η ίδια ουσία από την οποία όλα προέρχονται και στην οποία όλα ανήκουν και επιστρέφουν.

Σύμφωνα λοιπόν με την αρχή της ενότητας όλα όσα υπάρχουν στο σύμπαν μας προέρχονται από την ίδια πηγή, είναι όλα παιδιά του ίδιου γονέα. Όλα συνδέονται με έναν αόρατο δεσμό, και, όσο διαφορετικά και αν φαίνονται είναι ομοούσια. Θεμελιώνεται έτσι η αρχή της αδελφότητας στο σύμπαν, στη γη και μεταξύ των ανθρώπων. Ο άνθρωπος, που διδάχτηκε τις δύο τελευταίες χιλιετίες να αγαπά τον πλησίον του και εκπαιδεύτηκε να αγαπά την οικογένειά του, τους φίλους του και γενικά αυτούς που θεωρεί δικούς του ανθρώπους, τώρα καλείται να εφαρμόσει μια αγάπη που υπερβαίνει τον προσωπικό του κύκλο και αφορά το σύνολο της ζωής. Η αγάπη για τη φύση και τα ζώα είναι μια  έκφραση της εσωτερικής ενότητας και είναι αρκετά εμφανής στην εποχή μας.

Παρατηρώντας γύρω μας μπορούμε να δούμε ότι το μήνυμα αυτό, αν και πολύ μακριά από την αρχετυπική του έννοια, έχει αρχίσει να διαπερνά την παγκόσμια πρακτική και είναι εμφανής η τάση που υπάρχει προς τη συνεργασία ανάμεσα στα κράτη, την προσπάθεια για ειρηνική συνύπαρξη των θρησκειών, την κατανόηση και την αποδοχή του διαφορετικού. Βλέπουμε τη δημιουργία μη κυβερνητικών οργανώσεων πολλές από τις οποίες προσφέρουν ανιδιοτελώς σημαντική βοήθεια σε ανθρώπους περιοχών της γης που υποφέρουν από πολέμους, φτώχεια ή φυσικές καταστροφές. Παρατηρούμε την αφύπνιση ενός μέρους της ανθρωπότητας έστω και μικρού, να ενδιαφέρεται και να συμμετέχει ενεργά στην προστασία των ανηλίκων, να επεμβαίνει στην κακοποίηση των γυναικών και των παιδιών, να περιθάλπει γέροντες και άπορους.

Το κύριο χαρακτηριστικό του ανθρώπου είναι ο εγωισμός και η χωριστικότητα. Η αίσθηση ότι το άτομο είναι κάτι διαφορετικό από όλους τους άλλους και η άγνοιά του σχετικά με την εσωτερική φύση των φαινομένων, έχει ως αποτέλεσμα η συμπεριφορά του να χαρακτηρίζεται από άκρατο ανταγωνισμό, προσπάθεια προβολής και επιβολής του προσωπικού εγώ  στους συνανθρώπους του ακόμη και στην ίδια τη φύση. Το κύριο μέλημα του ατόμου είναι το ίδιον όφελος και η  οικονομική κυριαρχία του. Μια νοοτροπία καθαρά ωφελιμιστική. Είναι αυτή η προσωπική κυριαρχία, η επιβεβαίωση του μικρού Εγώ που μεταμορφώνει την Οικουμενικότητα σε Παγκοσμιοποίηση, με συνέπεια τον φόβο της ισοπέδωσης και της απώλειας των ιδιαιτεροτήτων μας.

Δυστυχώς δεν μπορούμε να κατανοήσουμε το πραγματικό νόημα της ενότητας, απλά διότι δεν τη νοιώθουμε. Βλέπουμε και προσλαμβάνουμε αυτό που συμφωνεί με τις επιθυμίες μας. Έτσι το πρότυπο της Οικουμενικότητας στα χέρια των ατελών ανθρώπων χάνει τη διαύγειά του, διαφοροποιείται, προσαρμόζεται και χρωματίζεται από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ανθρώπου που καλείται να την εφαρμόσει, και έτσι γίνεται κακή απομίμηση του αρχετύπου.

Η πραγματική έννοια της συγγένειας των ψυχών και όλων των μορφών της ζωής παροτρύνει προς τη συλλογικότητα, την ειρηνική συνύπαρξη, την κατανόηση, τη συνεργασία, την ανεκτικότητα και την αποδοχή του άλλου έτσι όπως είναι. Η κατανόηση της Ιδέας μας οδηγεί στην εξάλειψη της αντιπαλότητας, του φανατισμού, του δογματισμού, της μισαλλοδοξίας , δηλαδή στην εξάλειψη της χωριστικότητας και του εγωκεντρισμού.

Αν προσπαθήσουμε απλά και μόνο να προσαρμόσουμε την καθημερινή μας συμπεριφορά σ’ αυτό που και ο Ιησούς και ο Βούδας και ο Κομφούκιος και όλοι οι μεγάλοι ιδρυτές θρησκειών έχουν πει, δηλαδή «Κάντε στους άλλους αυτό που θα θέλατε οι άλλοι να κάνουν σ’ εσάς» θα μπορούσαμε να διαφοροποιήσουμε απόλυτα τη ζωή μας. Και όπως η συμπεριφορά των μελών μιας οικογένειας καθορίζει τον τρόπο ζωής ολόκληρης της οικογένειας, έτσι και στα πλαίσια της ευρύτερης οικογένειάς μας, που είναι η κοινωνία μας και η ανθρωπότητα, η εφαρμογή αυτής της παρότρυνσης θα μπορέσει να οδηγήσει σε πραγματική αλλαγή και βελτίωση . Θα μπορέσει να υπάρξει πραγματική πρόοδος.

Και ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση μπορεί να γίνει με τον  καθημερινό αυτοέλεγχο των σκέψεων και πράξεών μας  κρίνοντας εάν συμφωνούν με την έννοια της ανιδιοτέλειας και της θυσίας  του προσωπικού χάριν του συνόλου. Με μια συνεχή προσπάθεια ο άνθρωπος μπορεί αργά αλλά προοδευτικά να μάθει να διακρίνει την πραγματική  Αγάπη από την παραποίησή της, που είναι η προσωπική ικανοποίηση.

Αλλά ακόμη και αν δεν αποφασίσει κανείς με δική του προσπάθεια να εφαρμόσει την αληθινή Αγάπη, ο ηθικός νόμος επιβάλλοντας τα αποτελέσματα των ιδιοτελών μας δράσεων, μας αναγκάζει αργά ή γρήγορα να αντιληφθούμε ότι το κοινό συμφέρον είναι αυτό που ισορροπεί και εναρμονίζει τα μέλη της ανθρωπότητας και όχι το προσωπικό. Αν μπορούσαμε να σκεφθούμε και να νιώσουμε έτσι, δηλαδή ομαδικά, τότε δεν θα υπήρχαν πόλεμοι, ούτε οικονομικοί ούτε θρησκευτικοί. Δεν θα υπήρχαν ομάδες αντιμαχόμενες, δεν θα υπήρχε καταδυνάστευση, φανατισμός, εκμετάλλευση, φτώχεια, προσωπικές σκοπιμότητες και προσωπικά συμφέροντα.

Ένας Πνευματικός Διδάσκαλος είπε ότι «η Οικουμενικότητα είναι το μόνο σίγουρο θεμέλιο για παγκόσμια ηθική. Και αν αυτό, θα το εκλαμβάναμε σαν ένα απραγματοποίητο όνειρο, τουλάχιστον πρόκειται για ένα ευγενικό όνειρο».

Ασπασία Παπαδομιχελάκη