Το Θεοσοφικό Έμβλημα

/Το Θεοσοφικό Έμβλημα
Το Θεοσοφικό Έμβλημα2019-04-07T14:46:26+00:00

Το Θεοσοφικό Έμβλημα

 

Κατά τη θεοσοφική παράδοση, ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε και αντιλαμβανόμαστε, είναι ο κόσμος των φαινομένων. Κάθε φαινόμενο είναι το αποτέλεσμα μιας σειράς αιτίων που η ρίζα τους βρίσκεται στον κόσμο των Ιδεών. Οι Ιδέες είναι οι αρχικές εκπορεύσεις της Θείας Σκέψης στο σύμπαν που εξακολουθητικά αντικατοπτριζόμενες πάνω στον διαφοροποιημένο ιστό του, γίνονται τα Αρχέτυπα και στη συνέχεια τα Πρότυπα της φαινομενικής ζωής.

Η Ιδέα είναι η πηγή της αιτιότητας όλων των φαινομένων, για τούτο καθετί από το ελάχιστο έως το μέγιστο, θα πρέπει να εκφράζει αργά ή γρήγορα αυτή την όψη της Θείας Σκέψης. Η ανατύπωση της Ιδέας στην αντικειμενικότητα είναι ο ύψιστος στόχος της εξέλιξης, επομένως και της ατομικής μας ζωής.

Ένα απόσπασμα από τη Μυστική Δοξασία αποδίδει παραστατικά την παρουσία της Θείας Σκέψης και τη διαδικασία της αφομοίωσής της από τους Λόγους-Δημιουργούς της εκδήλωσης:

«Μόλις το ΣΚΟΤΑΔΙ…. Εξαφανίζεται στη δική του περιοχή …. Αφήνοντας πίσω του μόνο τη θεία εκδηλωμένη Ιδεοπλασία του, η κατανόηση των δημιουργικών Λόγων ανοίγει και βλέπουν στον ιδεατό κόσμο (που μέχρι τώρα κρυβόταν μέσα στη θεία σκέψη) τις αρχετυπικές μορφές των πάντων και προχωρούν για να αντιγράψουν και να χτίσουν ή να μορφοποιήσουν πάνω σε αυτά τα μοντέλα μορφές εφήμερες και παροδικές….. Ο Δημιουργός…. γεννημένος μέσα στο λυκόφως της δράσης, πρέπει πρώτα να συλλάβει το σχέδιο, να αντιληφθεί τις ιδεατές μορφές που βρίσκονται θαμμένες μέσα στο στήθος της Αιώνιας Ιδεοπλασίας…» Μ.Δ. Ι, 380

Στο ίδιο έργο αναφέρεται ότι όλα τα φαινόμενα έχουν την έδρα τους στα «νοούμενα», στις Ιδέες κατά Πλάτωνα. Ο φαινομενικός κόσμος είναι μια αντανάκλαση του νοητού που είναι το πεδίο της ενότητας και της σοφίας. Ενώ η γνώση που αντιστοιχεί στον κόσμο των φαινομένων είναι σχετική και πεπερασμένη.

«Υπάρχει η ενεργός Δύναμη, η «Αιώνια Κίνηση της μεγάλης Πνοής» που αφυπνίζει τον Κόσμο στην αυγή κάθε καινούριας περιόδου, βάζοντάς τον σε κίνηση μέσω των δύο αντιθέτων Δυνάμεων, αναγκάζοντάς τον έτσι να γίνει αντικειμενικός στο πεδίο της Πλάνης. … Αυτή η δυαδική κίνηση μεταφέρει τον Κόσμο από το πεδίο του Αιώνιου Ιδεατού στο πεδίο της πεπερασμένης εκδήλωσης, ή από το πεδίο του νοουμένου σε εκείνο του φαινομένου.

Καθετί που υπάρχει, υπήρξε και θα υπάρξει, ΥΠΑΡΧΕΙ αιώνια. Ακόμα και οι αναρίθμητες μορφές, οι οποίες είναι πεπερασμένες και φθαρτές μόνο στην αντικειμενική και όχι στην ιδεατή Μορφή τους. Υπήρχαν σαν Ιδέες στην Αιωνιότητα, και όταν πεθάνουν θα υπάρχουν σαν αντανακλάσεις. Ούτε η μορφή του ανθρώπου, ούτε η μορφή κανενός ζώου, φυτού ή ορυκτού δημιουργήθηκε ποτέ, αλλά μόνο σε αυτό το δικό μας πεδίο άρχισε να «γεννιέται», δηλαδή να αντικειμενοποιείται στην παρούσα υλικότητά της ή να επεκτείνεται από τα μέσα προς τα έξω, από την πιο λεπτή και υπεραισθητική ουσία, στη χονδροειδέστερη εμφάνισή της.» Μ.Δ. Ι, 282

Επίσης, αναφέρει ότι «καμιά μορφή δεν μπορεί να δοθεί σε τίποτα, είτε από τη φύση είτε από τον άνθρωπο, αν δεν υπάρχει ήδη το ιδεατό της πρότυπο στο υποκειμενικό πεδίο. Ακόμα, ότι καμιά τέτοια μορφή ή σχήμα δεν μπορεί να εισέλθει στη συνειδητότητα του ανθρώπου ή να αναπτυχθεί στη φαντασία του, η οποία να μην έχει κάποιο υπαρκτό πρωτότυπο τουλάχιστον κατά προσέγγιση.» Μ.Δ. Ι, 282 υπος.2

 Το σημείο σύγκλισης της αφηρημένης ιδέας με την πυκνότερη ύλη εμφανίζει τα πρώτα γεωμετρικά σχήματα, που θεωρούνται ιερά επειδή είναι τα πλησιέστερα σημεία του αντικειμενικού κόσμου προς τις ιδεατές αιτίες. Ονομάζονται σύμβολα από το συν και βάλλω. Είναι το σημείο συνάντησης του άϋλου και αφηρημένου με την ύλη της αντικειμενικότητας. Αυτά είναι τα αρχέτυπα σύμβολα που στη γη μας γίνονται τα ιερά σύμβολα της θρησκείας και της μύησης. Από τους συνδυασμούς των πρωταρχικών αυτών σχημάτων προέρχονται οι διάλεκτοι, τα σχήματα και οι μορφές του φυσικού μας κόσμου.

Το σημείο, ο κύκλος, το κάθετο, ο σταυρός, το τρίγωνο, το τετράγωνο, το πεντάκτινο και το εξάκτινο είναι τα σχήματα-σύμβολα που χρησιμοποιούνται από τις θρησκείες και τις εσωτερικές παραδόσεις κάθε λαού. Τα σύμβολα είναι παγκόσμια, όπου κι αν κοιτάξεις θα τα βρεις και η ομοιότητά τους όχι μόνο ως σχήματα αλλά και ως έννοιες, αποδεικνύει την ύπαρξη της Μίας Αρχής και τη θεμελιώδη ενότητα των απορροών της.

Κατά τον Πλάτωνα, το σύμβολο είναι μια λάμψη από τη Θεία Ιδέα. Είναι η κοσμική γλώσσα μέσω της οποίας η Θεία Σκέψη μεταφέρεται στην αντικειμενικότητα. Τα σύμβολα συνδέουν την αντικειμενική ζωή με την πρωταρχική αιτία της. Tα ιερά σύμβολα είναι αυλοί που δίνουν τη δυνατότητα στη μορφική ζωή να επικοινωνήσει με την ανώτερη φύση. Είτε ως γεωμετρικό σχήμα είτε  ως συλλαβή, είτε ως χρώμα, ή ήχος μας συνδέουν με την  πνευματική κατάσταση της ζωής.

Για τούτο, τα σύμβολα χρησιμοποιούνται από το θρησκευτικό και μυητικό τελετουργικό, ενώ παράλληλα ως θρησκευτικά και μυητικά εμβλήματα αποδίδουν τις εσωτερικές ιδέες που εκφράζουν τις πεποιθήσεις και τους σκοπούς των θρησκευτικών και μυητήριων ομάδων, παγκόσμιων θρησκειών και παγκόσμιων εσωτερικών διδασκαλιών.

Το Θεοσοφικό Έμβλημα: Το έμβλημα αποτελείται από ένα εξάκτινο αστέρι με τον σταυρό της Ίσιδας στο κέντρο, ενώ περικλείνεται μέσα σε έναν κύκλο που έχει το σχήμα του φιδιού που δαγκώνει την ουρά του. Στην κορυφή του μεγάλου κύκλου υπάρχει το σύμβολο της σβάστικας ή του τετραγράμματου με τα πτερύγια του να κινούνται σύμφωνα με τους δείκτες του ρολογιού και περικλείνεται σε κυκλικό περίγραμμα.

Ο κύκλος: Το Πνεύμα της Ζωής και της Αθανασίας συμβολιζόταν πάντα από έναν κύκλο, απ’όπου και ο ουροβόρος όφις συμβολίζει τον κύκλο της Σοφίας μέσα στο άπειρο. Οι ασώματες διάνοιες ή οι Δημιουργικές Δυνάμεις παριστάνονταν πάντοτε με τη μορφή κύκλων. Η Θεία Σκέψη η οποία είναι η αιτία του σχηματισμού του Σύμπαντος, καταγράφει την ύπαρξή Της, πρώτα με το σχήμα ενός Κύκλου. Ο κύκλος είναι το σύμβολο της αιώνιας Θεότητας, της περιοδικότητας και της σοφίας.Η αρχέτυπη έννοια της περιοδικότητας εμφανίζεται επίσης ως ουροβόρος όφις που συμβολίζει την επανάληψη του κύκλου της ζωής προς κατάκτηση της εμπειρικής γνώσης.Επίσης οι φολίδες συμβολίζουν τα μυριάδες πέπλα που φορούν οι ψυχές για να υπάρχουν στον εκδηλωμένο κόσμο. Και η αλλαγή του δέρματος του φιδιού αποδίδει την αλλαγή του πέπλου-σώματος που παίρνει ο άνθρωπος από τη μια ενσάρκωση στην άλλη, καθώς και την αλλαγή που ακολουθεί η ανθρώπινη συνειδητότητα μέσω των ποικίλων εμπειριών.

Το εξάκτινο: Τα δύο διαπλεκόμενα τρίγωνα γνωστά και ως «η σφραγίδα του Σολομώντα» είναι η γεωμετρική σύνθεση όλης της απόκρυφης διδασκαλίας.Το τρίγωνο με την κορυφή προς τα πάνω – είναι η κρυμμένη Σοφία – και εκείνο με την κορυφή προς τα κάτω – η αποκαλυμμένη Σοφία στον φαινόμενο κόσμο. Ο κύκλος δείχνει το όριο, το σύνορο, την περιφέρεια του Όλου, την Παγκόσμια Αρχή που, από οποιοδήποτε σημείο κι αν εκτείνεται, αγκαλιάζει τα πάντα, ενώ ενσωματώνει τη δυνατότητα κάθε δράσης στον Κόσμο.Τα δύο τρίγωνα συμβολίζουν τις δύο μεγάλες αρχές: την παθητικότητα και τη δραστηριότητα. Κάθε τρίγωνο εκφράζει μια τριπλότητα. Το λευκό συμβολίζει τη γνώση, τον γνώστη και αυτό που είναι γνωστό. Το μαύρο τρίγωνο συμβολίζει το σχήμα, το χρώμα και την ουσία-ύλη, καθώς επίσης τη δημιουργική, συντηρητική και καταστροφική δύναμη του κόσμου. Ο ‘εξάκτινος αστέρας’, σχεδόν σε κάθε θρησκεία, είναι το σύμβολο του Λόγου ως η πρώτη εκπόρευση. Ο Εξάκτινος αποδίδει τις έξι Δυνάμεις, τα έξι πεδία, τις έξι αρχές που όλα συνθέτονται στο Έβδομο, στο κεντρικό σημείο του Αστέρα.

Ο Σταυρός της Ίσιδας: Ο σταυρός της Ίσιδας, ο Αιγυπτιακός, συμβολίζει τον κύκλο της ατομικής ζωής στην αντικειμενικότητα. Η πνευματική γραμμή είναι η κάθετη, ενώ η οριζόντια αποδίδει την ύλη. Και οι δύο μαζί σχηματίζουν τον σταυρό. Στο επάνω μέρος του σταυρού υπάρχει ο μικρός κύκλος ο οποίος ισοδυναμεί με τον πνευματικό κόσμο. Ο κύκλος είναι ο αριθμός τρία-το πνεύμα, «ο φορέας της Άγνωστης Θεότητας». Ενώ ο αριθμός τέσσερα είναι η ύλη ή το πνεύμα οριοθετημένο από την ύλη. Αποδίδει τον αναγεννημένο άνθρωπο. Είναι ο σταυρός της ζωής τον οποίο κρατάει εκείνος που έχει θριαμβεύσει επί του θανάτου, αφού έχει περάσει τις διαφορετικές βαθμίδες της εξέλιξης και έχει πραγματώσει το θείο του αρχέτυπο.

Η Τετρακτύς ή Σβάστικα: Όσον αφορά την Τετρακτύ του Πυθαγόρα ή Σβάστικα, συμβολίζει τα στοιχεία της πνευματικής ζωής στην εκδήλωση. Οι Πυθαγόρειοι έλεγαν ότι η Ψυχή είναι ένας αριθμός, ο οποίος κινείται από μόνος του και περιέχει τον αριθμό 4.Η Τετράδα, ο τέλειος αριθμός, θεωρείτο από τους Πυθαγόρειους το νοούμενο, η ιδεατή ρίζα όλων των αριθμών και των πραγμάτων πάνω στο φυσικό πεδίο. Το άθροισμα των τεσσάρων πρώτων αριθμών δίνει τον αριθμό 10, που σημαίνει τη ζωή που απορρέει από το Ένα, τον κόσμο σε εκδήλωση και την επιστροφή της πολλαπλότητας ξανά στο Ένα. Η Μονάδα, το 1, είναι η Θεότητα σε περιοδική εκδήλωση. Το Ο συμβολίζει τον κύκλο δηλαδή την περιοδική παρουσία του κόσμου στον Χώρο. Το Τρίγωνο είναι η πρώτη σύλληψη της εκδηλωμένης Θεότητας, είναι το Δέλτα και θεωρείτο «ο φορέας της άγνωστης Θεότητας». Τα τέσσερα τρίγωνα της εγγεγραμμένης στον κύκλο τετρακτύος συμβολίζουν την πανταχού παρουσία της Θεότητας και τις διαφορετικές όψεις της που θα πρέπει να πάρει η Ζωή στη διάρκεια του μανβανταρικού κύκλου ώστε να πραγματωθεί ο Θείος Νόμος.

Το έμβλημα που υιοθέτησε η σύγχρονη Θεοσοφία, αποτελείται από ένα σύνολο συμβόλων που το καθένα αντιπροσωπεύει συμπαντικές αρχές και νόμους και συνολικά αποδίδει με τη σύνθεσή του τη συμπαντική νομοτέλεια και τον εξελικτικό στόχο. Ο μυημένος με μια ματιά αποσυμβολίζοντας «τη σφραγίδα» αντιλαμβάνεται τα αόρατα μυστικά της αλλά και τις θέσεις της ομάδας που εκπροσωπεί το σύμβολο ή το έμβλημα. Κάθε αλλαγή που μπορεί να υποστεί ένα σύμβολο εξαιτίας άγνοιας ή αυθαιρεσίας, μπορεί να αλλάξει ή γίνεται αιτία να χαθεί εντελώς το αρχικό του νόημα.

Ασπασία Παπαδομιχελάκη